Οι Ντάπιες, οι Προμαχώνες του Μεσολογγίου, που ευρίσκονταν στη περιοχή του σημερινού Κήπου των Ηρώων και
της Πύλης ως τη Ντάπια της Λουνέτας, σύμφωνα με το σχέδιο του Κοκκίνη και τις ονομασίες που τους έδωσαν οι Μεσολογγίτες, ήταν κατά σειρά:
7. Φραγκλίνου ή Τερίμπιλε ή Βύρων ή Διόπτρα
11. Κοραή ή Αγίου Νικολάου
12. Μάρκου Μπότσαρη ή Μεγάλη Ντάπια
13. Ιγνατίου ή της Παναγίας, εκκλησίας κοντά στη Ντάπια του Ιγνατίου.
14. Αντωνίου Κοκκίνη
16. Γουλιέλμου της Οράγγης ή Λουνέτα…
17. Μακρή …
και με αριθμό 15 η Ντάπια του Κεραυνοβόλου. Ονομάστηκε δε έτσι λόγω της ισχυρής δύναμης πυρός που διέθετε και της ευθυβολίας του πυρός της (βλέπε και το βιβλίο του Παναγιώτη Ντούλη για τον Κοκκίνη και το Φρούριο, σελ. 5).
Η Ντάπια Κεραυνοβόλος κατασκευάστηκε μεταγενέστερα από τις αρχικές 18 Ντάπιες, τον Ιούνιο του 1825 και ενώ μαινόταν η πολιορκία υπό του Κιουταχή. Η Ντάπια αυτή, του Κεραυνοβόλου, δε θα μπορούσε, όπως μέχρι σήμερα έχει καταγραφεί σε χάρτες, να βρισκόταν ανάμεσα από τις Ντάπιες του Κοκκίνη και της Λουνέτας, διότι η θέση της Ντάπιας Κοκκίνη, σύμφωνα με το αρχικό σχέδιο του Μηχανικού Μ. Κοκκίνη ήταν στην Δυτική γωνία (εικόνα 1) του απέναντι της Λουνέτας τείχους και δεν υπήρχε ούτε χώρος αλλά και ούτε, από πολεμική άποψη, λόγος ύπαρξης σε θέση πίσω από τη Λουνέτα.
Στο σημείο αυτό, όπως σημειώνεται παραπάνω στην εικόνα 1, υπάρχει σήμερα και μάλιστα διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση, μια κατασκευή, ένας πραγματικά απόρθητος Προμαχώνας. Όπως φαίνεται, στη βόρεια πλευρά του Προμαχώνα αυτού υπάρχει αρμός. Αυτό σημαίνει ότι ο Προμαχώνας κτίστηκε μεταγενέστερα από το αρχικό Τείχος, και δεν ήταν εξαρχής ενσωματωμένος σε αυτό (Εικόνες 2α, 2β). Το κτίσμα αυτό προέρχονται από κατασκευή προγενέστερη της αποκατάστασης του τείχους υπό του Όθωνα καθώς και του αρχικού τείχους διότι αν γίνονταν μεταγενέστερα του τείχους η λίθινη διαδρομή των πολεμιστών έσωθεν του τείχους με τις τουφεκοθυρίδες θα συνεχίζονταν στο βόρειο τμήμα του κτίσματος και δεν θα ενσωματώνονταν αυτό με την παραπάνω λίθινη διαδρομή.
Το εσωτερικό του χώρου, όπως φαίνεται σε πρόσφατες φωτογραφίες που έχουν ληφθεί από τον γράφοντα και φαίνονται στις Εικόνες 2γ και2δ, προκαλεί δέος και συγκίνηση αν αναλογιστεί κανείς σε ποιά ιστορική περίοδο κατασκευάστηκε και τι εξυπηρετούσε.
Πιο κάτω έχει σχεδιασθεί σε κατόψεις, στις Εικόνες 3, 4, και 5 και σε τομές (σε διεύθυνση Α-Α και Β-Β) στις Εικόνες 6 και 7, η όλη κατασκευή για να φανεί το μέγεθος των τοιχωμάτων και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν.
Το κτίσμα αυτό ήταν ένα πυροβολείο πραγματικά αξιοθαύμαστο, αλλά και αξιοπερίεργο. Δεν είχε καμιά πόρτα εισόδου και εξόδου ούτε παράθυρο, παρά μόνο τέσσερα πολύ μικρά ανοίγματα στις δύο, ανατολική και δυτική, πλευρές, πολύ ψηλά στην οροφή. Η επικοινωνία με τον έξω χώρο, κατά πάσα πιθανότητα, γινόταν δυνατή μέσω ενός ανοίγματος κοντά στη Β.Δ. γωνία της οροφής, διαστάσεων 0,85Χ0,85μ.
Είναι πραγματικά ένας απρόσβλητος Προμαχώνας ώστε, εάν μάλιστα είχε φτιάξει όλες τις Ντάπιες με αυτό τον τρόπο, πράγματι είχε δίκιο ο Κοκκίνης να υπερηφανεύεται όταν έλεγε ότι το Τείχος του Μεσολογγίου ήταν το καλύτερο μέχρι τότε οχυρωματικό έργο στην Ελλάδα.
Εξωτερικά, το κτίσμα αποτελείται από τοίχο πάχους 1.50μ. στο δάπεδο, του οποίου το πάχος μειώνεται σταδιακά μέχρι την οροφή όπου καταλήγει σε πάχος 1.00μ Εσωτερικά υπάρχει μια συστοιχία από τρεις σειρές λίθινες κολώνες, με έξι κολώνες στη κάθε σειρά, στο σύνολο 18. Οι κολώνες αυτές έχουν διατομή 0.35Χ0,35 μ.
Το εσωτερικό καθαρό ύψος του κτίσματος είναι 2.80μ. Το δάπεδο είναι στρωμένο, όπως διαπίστωσα μετά από ένα πρόχειρο καθαρισμό που έκανα, με μαρμάρινες πλάκες.
Η οροφή ξαφνιάζει, προκαλεί και εντυπωσιάζει καθώς αποτελείται από τεράστιες πέτρινες πλάκες. Επάνω στις κολώνες, και μεταξύ τους, υπάρχουν συνδεδεμένες 4Χ6=24 πλάκες πάχους 0.12μ. και διαστάσεων η κάθε μία 0.50Χ1.10μ. Η κάθε μία πλάκα ζυγίζει περίπου 140 κιλά. Επάνω στις σειρές αυτών των πλακών, εγκάρσια έχουν τοποθετηθεί 4Χ7=28 πλάκες, μείον μία στη Β.Δ. γωνία όπου υφίσταται καταπακτή, πάχους 0.12μ. και διαστάσεων 1.20.Χ1.20μ. και βάρους η κάθε μία περίπου 330κιλά.
Στο εσωτερικό του κτίσματος αυτού μπαίνει κανείς έρποντας από ένα άνοιγμα που βρίσκεται στη Δυτική πλευρά του. Μπαίνοντας μέσα έχεις την αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε καταφύγιο – κρυφό σχολειό. Ένα μνημείο που προκαλεί κατάπληξη πως μέχρι σήμερα, δυο αιώνες τώρα, δεν αναγνωρίστηκε, δεν μελετήθηκε και δεν συνδέθηκε με τον Κήπο των Ηρώων. Αυτό είναι το μοναδικό σωζόμενο μνημείο της οχύρωσης του Μεσολογγίουαπό τη καταστροφική λαίλαπα των εργολάβων του περασμένου αιώνα. Γλύτωσε προφανώς γιατί είχε τέτοια βαριά κατασκευή ώστε δεν μπορούσαν να σπάσουν τις πλάκες της οροφής, ούτε τους τόσο φαρδείς τοίχους.
Οι λόγοι που επιβάλουν να δεχτούμε ότι αυτή η κατασκευή δεν είναι δυνατόν να έγινε κατά την ανακατασκευή του τείχους επί Όθωνα αλλά ότι προυπήρχε, διασώθηκε από τη Πολιορκία και από την καταστροφή μετά την Έξοδο και ότι ταυτίζεται με τον Προμαχώνα ή Ντάπια του Κεραυνοβόλου είναι:
1. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως το κτίσμα αποτελεί ένα ανεξάρτητο και πολύ ισχυρό από πλευράς δόμησης κτίσμα. Το Τείχος που έγινε επί Όθωνα ήταν μια απλή κατασκευή και συμπεριέλαβε εν επαφή και τη Ντάπια αυτή. Δεν ήταν απαραίτητο σε καιρό ειρήνης να προβούν σε μια τέτοιου είδους κατασκευή και συγκεκριμένα στη θέση αυτή. Βέβαια με το κτίσιμο της κεντρικής Πύλης, της σημερινής Πύλης, η οποία σημειωτέον βρίσκεται στην ίδια θέση με τη Πύλη της Οχύρωσης κατά τη Πολιορκία, χτίστηκε σε συνέχεια ανατολικά της (όπως φαίνεται στην Εικόνα 8) μια Ντάπια - φυλάκιο της Πύλης. Σε αυτό το φυλάκιο γινόταν ο έλεγχος των εισερχομένων και με τη δύση του ήλιου έκλεινε. Στο επόμενο σκίτσο (εικόνα 9) έχει σχεδιασθεί η Πύλη και το φυλάκιο.
2. Η θέση στην οποία αναγέρθηκε το κτίσμα, ως Ντάπια, ήταν σε μή ευδιάκριτο από τους εχθρούς σημείο, όπως ακριβώς συνέβαινε με το Αφανές Κανονοστάσιο. Δεν ήταν γωνία, προεξοχή ή πρόφραγμα ώστε να είναι εμφανές και έτσι, λόγω της αφάνειάς του, της δύναμης του πυρός και της ευθυβολίας του ονομάσθηκε Κεραυνοβόλος.
3. Ο Μηχανικός Κοκκίνης, ο οποίος είχε την ευθύνη όλης της Οχύρωσης, παρακολουθούσε συνεχώς κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας τα αδύνατα σημεία του Τείχους. Έτσι, μετά από δυο μήνες σφοδρών βομβαρδισμών από τον Κιουταχή, τον Ιούνιο του 1825 έφτιαξε και τον Προμαχώνα αυτόν με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Οικοδόμησε στην πραγματικότητα ένα απρόσβλητο και απόρθητο κανονοστάσιο, ώστε να μη μπορεί να γκρεμιστεί με οποιοδήποτε τρόπο με τα πολεμικά μέσα εκείνης της εποχής
Καθίσταται πλέον επιτακτική η ανάγκη ο Ιερός χώρος αυτός να καθαριστεί εσωτερικά και εξωτερικά και να φωτιστεί κατάλληλα ώστε να γίνει επισκέψιμος. Έτσι θα προκαλέσει το τεράστιο ενδιαφέρον όλων των κατοίκων και των επισκεπτών και θα καταστεί ένας ακόμη τόπος προσκυνήματος στη Ιερή Πόλη της Ελευθερίας.
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ
aixxminews
loading...
Αν σου άρεσε το άρθρο μοιράσου το με τους φίλους σου!