Γράφει ο:
ΓΙΩΡΓΟΣ Θ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ
Με αφορμή το σημείωμα του αξιότιμου κ. Μιχ. Κοτίνη, που δημοσιεύτηκε στην ΑΙΧΜΗ της 15ης Ιανουαρίου 2015, αποφάσισα να ασχοληθώ, για άλλη μια φορά, με το θέμα της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου.
Στο παρόν άρθρο μου, θα αποδείξω για ποιο λόγο οι Αρχές της Ναυπάκτου κάνουν μεγάλο σφάλμα που διοργανώνουν κάθε χρόνο αυτή την κακόγουστη αλλά και ιστορικά αίολη φιέστα, για την επέτειο της Μεγάλης Ναυμαχίας. Σήμερα, θα παραθέσω αδιάσειστα στοιχεία που έχω αντλήσει από την «Ιστορία της Τουρκοκρατούμενης Ελλάδας», του ιστορικού Κωνσταντίνου Σάθα και από το σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο «Το Χρονικό του Γαλαξιδίου», που έγραψε σε μια ιδιόμορφη γλώσσα κάποιος ιερομόναχος με το όνομα Ευθύμιος, το 1703.
Όπως πολύ σωστά επισήμανε ο κ. Κοτίνης, η Ναυμαχία της Ναυπάκτου δεν έγινε για να υποστηριχθεί ο αγώνας των Ελλήνων κατά των Τούρκων κατακτητών. Η μεγάλη αυτή θαλασσινή μάχη έγινε για να διασφαλίσει ο Πάπας και η Βενετία την κυριαρχία τους στη Μεσόγειο, που έβλεπαν να την χάνουν από την ταχύτατη εξάπλωση των Τούρκων στον χώρο αυτόν. Αλλά ας πάρουμε τα γεγονότα από την αρχή, με όση λεπτομέρεια μας επιτρέπει ο περιορισμένος χώρος της εφημερίδας.
Εκείνη την εποχή, μιλάμε γύρω στο 1570, στην Τουρκία κυβερνούσε ο σουλτάνος Σελίμ ο 2ος, ο επονομαζόμενος «μέθυσος», γιός του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή και της Χουρέμ, δύο πρόσωπα που γνωρίσαμε πρόσφατα από το ομώνυμο τούρκικο σίριαλ του ΑΝΤ1. Ο Σελίμ, που έγινε σουλτάνος το 1566, μετά τον θάνατο του πατέρα του, παρά την ροπή του προς τις ακολασίες, κατάφερε να σημαδέψει τη βασιλεία του με ορισμένα πολύ σπουδαία στρατηγικά επιτεύγματα. Ένα από αυτά ήταν και η εκδίωξη των Ενετών από την Κύπρο, που άρχισε το καλοκαίρι του 1570 και οριστικοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1571, με την κατάληψη της Αμμοχώστου. Το γεγονός αυτό ήταν και το κλειδί που άνοιξε την πόρτα του πολέμου των δυτικών κατά των Τούρκων.
Έτσι, στις 25 Μαΐου 1571, μετά από μεγάλες προσπάθειες του Πάπα και της Ενετικής Δημοκρατίας, συστήθηκε η Ιερή Συμμαχία μεταξύ των Ενετών, Ισπανών και των δυνάμεων του Πάπα Πίου του 5ου, με αρχηγό τον νεαρό αυστριακό πρίγκιπα Δον Χουάν, αδελφό του βασιλιά της Ισπανίας. Από εκεί και μετά, τα γεγονότα είναι γνωστά: Η Ιερή Συμμαχία οργανώνει έναν μεγάλο πολυεθνικό στόλο, κατεβαίνει στις Εχινάδες νήσους και εκεί καταστρέφει ολοσχερώς τον τούρκικο στόλο που πριν ήταν ελλιμενισμένος στη Ναύπακτο. Μέχρι εδώ όλα καλά. Τι έγινε όμως μετά τη Ναυμαχία της Ναυπάκτου;
Τις πληροφορίες τις αντλούμε πάλι από την ιστορία του Κωνσταντίνου Σάθα, ο οποίος αναφέρει ότι «μετά τη νικηφόρο ναυμαχία οι Έλληνες αναθάρρησαν», επειδή πίστεψαν ότι είχε πλέον φτάσει η αρχή του τέλους της σκλαβιάς τους. Έπρεπε λοιπόν να ξεσηκωθούν αμέσως και να πάρουν τα όπλα κατά του κατακτητή. Πως όμως; Μόνοι τους; Χωρίς να τους υποσχεθεί κάποιος βοήθεια; Όχι βέβαια!
Πρώτοι, επαναστάτησαν οι Γαλαξιδιώτες και οι Λιδωρικιώτες. Να τι αναφέρει το «Χρονικό του Γαλαξιδίου» για το ποιοι ήταν εκείνοι που τους ξεσήκωναν και τους υποσχέθηκαν βοήθεια:
«Έστοντες, (= επειδή σκέφτηκαν), οι Φράγκοι να νικήσουνε την Τούρκικη αρμάτα, επαραγγείλασι σε όλους τους Χριστιανούς πώς να σηκώσουνε άρματα κατά τους Τούρκους και αυτοί θα τους συντρέξουνε. Ακούοντας γουν, (=λοιπόν), τέτοια παρηγορητικά λόγια οι Χριστιανοί, με μεγάλη χαρά και πολύ κρυφά, ετοιμασθήκασι για να βαρέσουνε τους Τούρκους. Ήρθασι γουν, πολλοί Μωραΐτες στο Γαλαξείδι και μέσα στην εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονος εκάμασι με τους Γαλαξειδιώτες ταις συμφωνίαις με όρκο για να σηκωθούνε την ίδια ημέρα...... .»
Ναι, αυτοί ήταν! Οι Φράγκοι, οι νικητές των Τούρκων στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου, που για να φοβερίσουν τους Τούρκους, πως αυτοί δήθεν θα υποστήριζαν μια ελληνική επανάσταση, έστελναν στους διψασμένους για ελευθερία Έλληνες μαντάτα ότι θα είναι δίπλα τους σε μια τέτοια προσπάθεια απόκτησης της λευτεριάς των. Ας δούμε όμως παρακάτω τι αποτέλεσμα είχαν αυτές οι παχυλές υποσχέσεις των Φράγκων.
Στο ίδιο κείμενο του «Χρονικού», αφού διαβάσουμε ποιες ήταν οι προετοιμασίες που έκαναν οι δύσμοιροι Έλληνες για να χτυπήσουν τους Τούρκους, με την ξένη υποστήριξη, φτάνουμε σε ένα σημείο που διαβάζουμε το εξής καταπληκτικό:
«.......Εκεί, ήρθασι οι μαντατοφόροι το πώς από το Βενέτικο κανένας δεν σηκώνει άρματα και οι Φράγκοι πουθενά δεν φαίνονται και πως τους εγελάσασι και βοήθεια δεν στέλνουνε. Ακούγοντας αυτά τα μαντάτα άλλοι εδειλιάσασι και εφύγασι, και το ασκέρι των Ρωμαίων εδιαλύθηκε άτακτα.....»
Θεέ μου, τι μεγάλη προδοσία!
Ας ανατρέξουμε πάλι στο «Χρονικό του Γαλαξιδίου» και ας δούμε πως κατέληξε αυτός ο πρώτος μετά τη ναυμαχία ξεσηκωμός.
Μόλις ο Τούρκος μπέης της περιοχής κατάλαβε πως οι φτωχοί μας πρόγονοι ξεγελάστηκαν από τους Φράγκους και έμειναν μόνοι και αβοήθητοι, τους παρήγγειλε ότι ήθελε να τους δεχτεί για να τους ορμηνεύσει πως «να ήνε πάντα φρόνιμοι και να τηράγουν τη δουλιά τους». Όμως όταν αυτοί, την άλλη μέρα, πήγαν υποχρεωτικά και κατατρομαγμένοι στον μπέη, αυτός στην αρχή τους δέχτηκε με τιμές και ρεβεράντσες, αλλά αργότερα:
«...... Ακούσατε γουν το τρομερό γέλασμα που τους έκαμε ο μπέης και το μαρτυρικό τους θάνατο. Το βράδυ εδιέταξε και τους επιάσασι ένα, ένα και τους εδέσασι με σίδερα και τους εβάλλασι σε ένα σκοτεινό μπουτρούμι και εκεί με τα σπαθιά τους εσφάξασι όλους, ογδοήντα χωρίς να λείπη κανένας.......».
Και ενώ στη Ρούμελη γινόταν όλα αυτά, κάτω στη Μάνη, πάλι με προτροπή του Δον Χουάν, οι κάτοικοι σήκωσαν τη σημαία της δικής τους επανάστασης. Αρχηγοί εκείνης της επανάστασης ήταν οι δύο αδελφοί, επίσκοποι, Μακάριος και Θεόδωρος Μελισσηνός, απόγονοι των βυζαντινών Οίκων των Μελισσηνών και Κομνηνών. Όπως μας πληροφορεί ο Κωνσταντίνος Σάθας, οι δυο αυτοί ιερωμένοι κατάφεραν να ξεσηκώσουν κάπου 25.000 πεζούς και 3.000 καβαλαραίους, με χρήματα που προέρχονταν από τους ίδιους τους αγωνιστές και όχι από τους Φράγκους υποκινητές τους.
Ο Δον Χουάν, εκείνη την εποχή, βρισκόταν στη Μεσσήνη της Σικελίας και με επιστολές του προς τους Έλληνες, τους προέτρεπε να «αναθαρρήσουν ώσπου να έρθει ο ίδιος σε βοήθειά τους». Σε μία από αυτές τις επιστολές, που την μετέφερε στους Έλληνες ο Θεόδωρος Μελισσηνός, στις 10 Ιουνίου 1572, γράφει:
«Όσον εις την όρεξην και προθυμίαν όπου εις εμέ έχετε, εγώ θέλω κάμει το δύναμαι, και εις τούτο θέλετε γνωρίσει μετά ευσπλαχνίας εις εμέ, ότι δεν θέλω σαλεύσει στιγμήν άκαρπα, και εις τούτο τα έργατα θέλουν το αποδείξει. Να ηξεύρετε, άλλο δεν έλειψε δια να σας αναπαύσω ειμή μόνον η άργητα της αρμάδας δια να έρθω και σας συνδράμω, και σας ελευθερώσω, και σας μεταφέρω εις ελευθερίαν, η αιτία ήτον η κοίμησης του αγιωτάτου πατρός και ευσπλάχνου Πάπα πέμπτου, καθώς ηκούσατε, ον επροσκάλεσεν ο Θεός ταις ημέραις ταις περασμέναις»
Άκουσον, άκουσον τι δούλεμα έκανε ο αθεόφοβος Δον Χουάν στους δύσμοιρους Έλληνες αγωνιστές που διψούσαν για λευτεριά. Δεν μπορούσε, λέει, να πάει να τους συνδράμει επειδή είχε πεθάνει ο Πάπας. Αλήθεια, αυτός ο μέγας δοξασμένος νικητής της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου, είχε καθίσει να λογαριάσει πόσοι Έλληνες θα πέθαιναν με φρικτό τρόπο επειδή ξεσηκώθηκαν πιστεύοντας τις ψεύτικες υποσχέσεις του;
Και στην ίδια επιστολή, ο Δον Χουάν καταλήγει:
«....Ο κομίζων την παρούσαν, (δηλαδή ο επίσκοπος Θεόδωρος Μελισσηνός), σας θέλει εξηγήσει και σας θέλει παραγγείλει απλότερα εις όλον εκείνο όπου ήθελα γράψει στέργωντας. Το όλον, αυτός σας θέλει αποκαλύψει. Παύομαι, παρακαλώντας τον Θεόν ημών φυλάξαι υμάς».
Δηλαδή, με άλλα λόγια, εννοούσε ότι: επειδή βαριέμαι να σας γράψω λεπτομέρειες και επειδή δεν θέλω να έχετε γραπτές τις ψεύτικες υποσχέσεις που αφειδώς σας δίνω, δεν έχω τίποτε άλλο να σας πω και τα υπόλοιπα θα σας τα πει αυτός που θα σας δώσει την επιστολή μου. Ντροπή, ντροπή και πάλι ντροπή!!!!
Η υπόθεση όμως έχει και συνέχεια και μάλιστα πολύ ενδιαφέρουσα, αφού πρώτα δούμε τι συνέβη, από μεριάς Τούρκων, μετά την πανωλεθρία τους στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου. Ο Κωνσταντίνος Σάθας μας δίνει, πάλι, τις σχετικές πληροφορίες.
Από την καταστροφή του τούρκικου στόλου στις Εχινάδες, ένα μόνο καράβι γλύτωσε και κατάφερε να γυρίσει στην Κωνσταντινούπολη, χωρίς μεγάλες απώλειες. Καπετάνιος εκείνου του καραβιού ήταν ο αλγερινός πειρατής Ουλούτζ Αλή, που μπόρεσε, με επιδέξιους χειρισμούς, να περάσει από τη λαίλαπα της μάχης και να πάρει το δρόμο της επιστροφής προς τη βάση του.
Μόλις ο Αλή έφτασε στην Κωνσταντινούπολη, ο σουλτάνος Σελίμ, θέλοντας να ανταμείψει την ανδραγαθία του, τον προήγαγε σε καπουδάν πασά, δηλαδή σε ναύαρχο και του έδωσε το προσωνύμιο Κιλίτζ, που σημαίνει ρομφαία. Αμέσως ο νέος ναύαρχος, χωρίς να καθυστερήσει ούτε μία μέρα, άρχισε να ναυπηγεί νέα πλοία στα ναυπηγεία της Πόλης. Έτσι, μέσα σε λίγους μόνο μήνες, κατάφερε να ρίξει στη θάλασσα 150 καινούργιες γαλέρες και 8 μαούνες. Το καλοκαίρι του 1572, τότε που ο Δον Χουάν έταζε στους Έλληνες τη συμπαράστασή του για λευτεριά, ο νέος στόλος των Τούρκων ήταν πλέον έτοιμος για μάχες έχοντας αρχηγό τον ομολογουμένως πανάξιο αλγερινό πειρατή.
Ο Δον Χουάν, γνωρίζοντας ότι με τις υποσχέσεις του είχαν ήδη ξεσηκωθεί οι Μανιάτες και με τη βεβαιότητα ότι θα μπορούσε για δεύτερη φορά να κατανικήσει τον τουρκικό στόλο, ξεκίνησε για την Πελοπόννησο και κατέπλευσε στα Κύθηρα. Εκεί, βρέθηκε αντιμέτωπος με τους Τούρκους και έδωσε εναντίον τους μια μικρή μάχη, χωρίς κάποιο αξιοσημείωτο αποτέλεσμα. Ο φόβος όμως που του προκάλεσε ο νεότευκτος στόλος των Τούρκων και η φήμη του έμπειρου Κιλίτζ Αλή, τον ανάγκασαν να μην προχωρήσει σε περαιτέρω αψιμαχίες και βάζοντας την ουρά κάτω απ’ τα σκέλια, έφυγε για τη Μεσσήνη αφήνοντας αβοήθητους τους Μανιάτες στο έλεος των Τούρκων. Το τι ακολούθησε μετά για τους Έλληνες, είναι περιττό να αναφερθεί.
Στις 7 Μαρτίου 1573, η Ενετική Δημοκρατία αναγκάστηκε να υπογράψει με τον σουλτάνο Σελίμ μία, κατά τη γνώμη μου, ταπεινωτική συνθήκη ειρήνης. Σύμφωνα με αυτή, εκτός των άλλων, η Τουρκία απαίτησε από τους Ενετούς να της καταβάλουν 300.000 δουκάτα ως αποζημίωση για τις δαπάνες που έκανε η Τουρκία για την κατάληψη της Κύπρου το 1570!
Μάλιστα, αυτοί ήταν οι παλληκαράδες της Δύσης, οι υποτιθέμενοι πολιτισμένοι λαοί της Ευρώπης που χρησιμοποιούσαν τους υπόδουλους Έλληνες για την επίτευξη των επεκτατικών τους σκοπών. Αυτοί ήταν οι «ευσεβείς» χριστιανοί του Πάπα, που τη μια έτριζαν τα δόντια στους Τούρκους, βάζοντας τους Έλληνες να σκοτώνονται για χάρη τους και την άλλη υπέγραφαν ταπεινωτική ειρήνη επειδή δεν είχαν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τους Οθωμανούς που όργωναν κυριολεκτικά τη Μεσόγειο.
Σήμερα εμείς, οι απόγονοι εκείνου του δύσμοιρου λαού, τι κάνουμε; Στήνουμε πανηγύρια για να τιμήσουμε την περίλαμπρη νίκη εκείνων, που με τις μετέπειτα ενέργειές τους συνέβαλαν στο ξεκλήρισμα των προγόνων μας. Τιμούμε εκείνους που ποσώς τους ένοιαζε αν χιλιάδες ανήμποροι Έλληνες σφαγιάζονταν σαν τα ζώα, αν χιλιάδες Ελληνόπουλα οδηγούνταν σε σκλαβοπάζαρα ή σε χαρέμια, αν χιλιάδες γυναίκες βιάζονταν ή πουλιόνταν σαν κρέας στα παζάρια της Ανατολής, μόνο και μόνο γιατί έτσι εξυπηρετούνταν τα συμφέροντά τους. Τέλος, τιμούμε εκείνους που ενώ είχαν τα μέσα και τη δύναμη να στηρίξουν τους ομόθρησκους Έλληνες, όχι μόνο δεν το έκαναν αλλά αντίθετα τους χρησιμοποιούσαν σαν πιόνια στη σκακιέρα των συμφερόντων τους.
Με ανείπωτο πόνο ψυχής ζω με τη φαντασία μου τα δεινά εκείνων των ηρωικών Ελλήνων και ομολογώ ότι δεν μπορώ να βρω κάποιο λόγο για να δικαιολογήσω τη συμμετοχή της Μητρόπολης Ναυπάκτου στην επέτειο ενός ιστορικού γεγονότος, που όχι μόνο δεν έχει σχέση με την Ελλάδα και την Ορθοδοξία μας, αλλά υπήρξε και η αιτία πολύ απάνθρωπων και άδικων διώξεων κατά των σκλαβωμένων Ελλήνων. Όλα αυτά είναι δυνατόν να ξεχαστούν; Όσοι τα λησμονούν, δεν δείχνουν ασέβεια στους χιλιάδες μάρτυρες του γένους μας;
Τη Ναύπακτο την αγαπώ πολύ και τη νοιώθω σαν την μικρή και όμορφη γειτονοπούλα των παιδικών μου χρόνων. Βλέποντας όμως αυτά που γίνονται εκεί κάθε Οκτώβρη, δεν μπορώ να μην την ψέξω για ενέργειες που αντιβαίνουν στην ιστορική αλήθεια, στο θρησκευτικό αίσθημα του Έλληνα αλλά και στην αισθητική.
Λέμε λοιπόν ένα μεγάλο ΝΑΙ στην τουριστική εκμετάλλευση του γεγονότος αλλά μέχρις εκεί, τίποτα παραπάνω. Όλα τα άλλα, οι παρελάσεις, οι κωδωνοκρουσίες, οι εκκλησιαστικές λειτουργίες, οι ρίψεις στεφάνων στη θάλασσα και οι θεατρικές παραστάσεις, συνιστούν επί το ευνοϊκότερο, μία άνευ ορίων κακογουστιά.
Γιώργος Θ. Γεωργόπουλος
30/1/2015
aixmi-news.gr
loading...
Αν σου άρεσε το άρθρο μοιράσου το με τους φίλους σου!